Vietnam yönetimi, ABD ile yürütülen ticaret müzakerelerine bağlılığını yineleyerek Washington’dan ülkeye yönelik Section 301 soruşturmasını tamamlamasını istedi. Hanoi yönetimi, soruşturmanın Vietnam’ın ticari uygulamalarını iyileştirmek amacıyla attığı adımları dikkate alan dengeli bir kararla sonuçlandırılması gerektiğini belirtti.
Çağrı, Vietnam Dışişleri Bakanı Le Hoai Trung ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Manila’da düzenlenen ASEAN toplantısı kapsamında gerçekleştirdiği görüşmenin ardından geldi. Taraflar görüşmede ikili ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi, ABD’nin Vietnam ile ticaret açığının azaltılması ve şirketlerin karşılıklı pazarlara erişiminin genişletilmesi konularını ele aldı.
Section 301 Soruşturması Yeni Tarifelere Yol Açabilir
Section 301, ABD yönetimine haksız veya ayrımcı olduğu değerlendirilen dış ticaret uygulamalarını araştırma ve gerekli görülmesi hâlinde ek gümrük vergileri ya da başka ticari önlemler uygulama yetkisi veriyor. Vietnam hâlihazırda üç ayrı ABD ticaret soruşturmasının hedefinde bulunuyor. Soruşturmalar, aşırı üretim kapasitesi, fikri mülkiyet haklarının korunması ve zorla çalıştırmayla üretilen ürünlerin ticareti gibi başlıklara odaklanıyor.
ABD Ticaret Temsilciliği, Mayıs 2026’da Vietnam’ın fikri mülkiyet haklarını koruma ve uygulama yöntemlerine ilişkin ayrı bir Section 301 soruşturması başlattı. Washington yönetimi, mevcut düzenlemelerin Amerikan şirketlerine zarar verdiğini ve ihlallere karşı uygulanan yaptırımların yeterli olmadığını savunuyor. Vietnam ise mevzuatını geliştirdiğini ve fikri mülkiyet korumasını güçlendirmek için adımlar attığını belirtiyor.
Hanoi yönetiminin temel amacı, devam eden soruşturmaların yeni ve yüksek oranlı gümrük vergilerine dönüşmesini engellemek. ABD’nin olumsuz bir karar vermesi, Vietnam’ın tekstil, elektronik, mobilya, ayakkabı ve makine gibi önemli ihracat sektörlerinde maliyetlerin yükselmesine neden olabilir.
ABD’nin Vietnam’a yönelik incelemelerinde öne çıkan başlıklar şunlar:
- Sanayi sektörlerindeki aşırı üretim kapasitesi iddiaları
- Fikri mülkiyet haklarının korunması ve uygulanması
- Zorla çalıştırmayla bağlantılı ürünlerin ticareti
- ABD şirketlerinin Vietnam pazarına erişimi
- İki ülke arasındaki yüksek ticaret dengesizliği
ABD’nin Ticaret Açığı 75 Milyar Doları Aştı
İki ülke arasındaki ticaret görüşmelerinin en önemli konularından birini ABD’nin Vietnam karşısındaki hızla büyüyen dış ticaret açığı oluşturuyor. Vietnam hükûmetinin verilerine göre ABD’nin Vietnam ile mal ticareti açığı 2026’nın ilk yarısında yıllık yüzde 21 artarak 75,3 milyar dolara ulaştı.
Vietnam’ın ABD’ye ihracatı son yıllarda hızla yükselirken ülke, Çin’de üretilen bazı ürünlere uygulanan yüksek tarifeler nedeniyle alternatif bir üretim ve tedarik merkezi hâline geldi. ABD’nin Vietnam ile ticaret açığı 2025’in tamamında yaklaşık 178 milyar dolara ulaşmıştı. Vietnam ayrıca 2026’nın ilk aylarında ABD karşısında en yüksek ticaret fazlası veren ülkelerden biri olarak öne çıktı.
Washington yönetimi, Vietnam üzerinden Çin menşeli ürünlerin ABD pazarına yönlendirilmesi ihtimalini de yakından takip ediyor. ABD, özellikle Vietnam’da yalnızca sınırlı işlemden geçirilen ancak büyük ölçüde Çin’de üretilen ürünlerin daha düşük tarifelerden yararlanmasını önlemeyi amaçlıyor. Bu konu, Hanoi ile Washington arasındaki ticaret görüşmelerinin en hassas alanlarından biri olmayı sürdürüyor.
Vietnam ABD Şirketlerine Daha Fazla Erişim Vadediyor
Vietnam Dışişleri Bakanı Trung, ülkesinin ABD’li şirketlerin Vietnam’daki yatırımlarını ve ticari faaliyetlerini artırmasını kolaylaştırmaya hazır olduğunu açıkladı. Hanoi’nin enerji, havacılık, teknoloji ve tarım sektörlerinde ABD’den daha fazla ürün satın alarak ticaret dengesizliğini azaltmayı değerlendirdiği belirtiliyor.
Taraflar daha önce Vietnam ürünlerinin büyük bölümüne yüzde 20 gümrük vergisi uygulanmasını ve bazı ürünler için istisnalar tanınmasını içeren bir ticaret çerçevesi üzerinde çalışmıştı. Buna karşılık Vietnam’ın Amerikan ürünlerine daha geniş ve avantajlı pazar erişimi sağlaması gündeme gelmişti. Ancak devam eden Section 301 soruşturmaları, nihai anlaşmanın tarife yapısı üzerinde belirsizlik yaratıyor.
Soruşturmaların tamamlanması, ABD ile Vietnam arasındaki ticaret anlaşmasının ilerlemesi açısından belirleyici olacak. Olumlu bir karar, iki ülke arasında karşılıklı yatırımları ve ticareti destekleyebilir. Yeni tarifelerin uygulanması ise Vietnam’ın ihracat sektörleri üzerinde baskı yaratırken küresel tedarik zincirlerinde yeni maliyet artışlarına neden olabilir.
