ABD’den 60 Ticaret Ortağına Yeni Gümrük Vergisi

Washington’dan 60 ekonomiyi kapsayan tarife kararı

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Avrupa Birliği ve Çin’in de aralarında bulunduğu 60 ülke ve bölgeden yapılan ithalata yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında yeni gümrük vergileri uygulanmasını kararlaştırdı. Düzenleme, 24 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

ABD Ticaret Temsilciliği tarafından Ticaret Yasası’nın 301’inci bölümü kapsamında hayata geçirilen uygulamanın, zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların uluslararası ticaretini sınırlandırmayı amaçladığı açıklandı. Washington, bazı ticaret ortaklarının bu tür ürünlerin kendi pazarlarına girişini engellemek için yeterli önlem almadığını savunuyor.

Yeni sistem kapsamında zorla çalıştırılarak üretilen mallara karşı ithalat yasağı uyguladığı veya bu yönde somut adım atma sözü verdiği belirtilen ekonomilere yüzde 10 tarife getirildi. Bu grupta Avrupa Birliği, Birleşik Krallık, Kanada, Meksika ve Hindistan gibi önemli ticaret ortakları bulunuyor. Çin, Japonya, Avustralya ve Brezilya’nın da aralarında bulunduğu diğer ekonomiler ise yüzde 12,5 oranındaki tarifeyle karşı karşıya kaldı.

Enerji ve kritik ürünlere tarife muafiyeti

Yeni vergiler ABD’nin toplam ithalatının yaklaşık yüzde 99’unu kapsasa da bazı stratejik ürünler uygulamanın dışında tutuldu. Petrol, doğal gaz, gübre, belirli gıda ürünleri ve ABD’de yeterli miktarda üretilmeyen bazı kritik hammaddeler için muafiyet sağlandı.

Tarife düzenlemesinde öne çıkan başlıklar şunlar oldu:

• 60 ülke ve bölgeden yapılan ithalat düzenleme kapsamına alındı.

• Tarife oranları yüzde 10 ve yüzde 12,5 olarak belirlendi.

• Uygulama Ticaret Yasası’nın 301’inci bölümü kapsamında hazırlandı.

• Petrol, doğal gaz ve bazı kritik ürünlere muafiyet tanındı.

• Vergi oranı ülkelerin zorla çalıştırma karşıtı düzenlemelerine göre farklılaştırıldı.

Washington yönetimi, yeni tarifelerin mevcut ticaret anlaşmalarında belirlenen vergi sınırlarını aşmayacağını savunuyor. Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve İsviçre gibi bazı ortaklar da yeni oranların daha önce ABD ile yapılan ticaret anlaşmalarındaki üst sınırlara uygun kaldığını bildirdi.

Ticaret ortaklarından karara tepki

ABD’nin tarifeleri insan hakları ve çalışma standartları gerekçesiyle açıklamasına rağmen bazı ülkeler karara sert tepki gösterdi. Avustralya ve Brezilya, kendilerine yöneltilen suçlamaları reddederek uygulamanın haksız ve yeterli kanıttan yoksun olduğunu savundu. Bazı ülkelerin karşı önlem veya yeni müzakere seçeneklerini değerlendirebileceği belirtiliyor.

Yeni tarifeler, ABD Yüksek Mahkemesinin Trump yönetimi tarafından daha önce olağanüstü ekonomik yetkilere dayanılarak getirilen bazı karşılıklı vergileri geçersiz kılmasının ardından devreye alındı. Washington yönetimi bu kez vergileri, haksız ticari uygulamaların soruşturulmasına imkân veren 301’inci bölüm üzerinden uygulamaya koydu.

Tarifelerin ithalat maliyetlerini artırması, şirketlerin tedarik zincirlerini yeniden düzenlemesi ve bazı ürünlerde tüketici fiyatlarının yükselmesi ihtimali bulunuyor. Bununla birlikte enerji, gıda ve kritik hammaddelere getirilen muafiyetlerin ekonomik etkinin sınırlanmasına yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.

Önümüzdeki dönemde ülkelerin zorla çalıştırmayla mücadele düzenlemelerinde değişiklik yapıp yapmayacağı ve ABD’nin tarife oranlarını yeniden değerlendirip değerlendirmeyeceği yakından takip edilecek. Kararın, küresel ticarette insan hakları standartlarının gümrük politikalarıyla ilişkilendirilmesi açısından önemli bir örnek oluşturması bekleniyor.