Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’de Suudi Arabistan’a ait iki petrol tankerini hedef aldıklarını açıklaması, küresel enerji piyasalarındaki arz endişelerini yeniden artırdı. Saldırının ardından Brent petrolün varil fiyatı 97 dolar seviyesine yaklaşırken, piyasaların odağı Hürmüz Boğazı’nın yanı sıra Babülmendep Boğazı’na çevrildi.
Husiler, Encelia ve Layla isimli tankerlerin füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığını bildirdi. Suudi Arabistan tarafından yapılan açıklamada ise tankerlerden birinde yangın çıktığı belirtildi. Saldırının neden olduğu hasarın boyutu ve petrol sevkiyatına etkisiyle ilgili değerlendirmeler sürüyor.
Hürmüz Riskine Babülmendep de Eklendi
Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerinin azalması, petrol piyasalarında bir süredir arz güvenliği endişesi yaratıyordu. Kızıldeniz’de gerçekleştirilen son saldırılarla birlikte bu kez küresel enerji taşımacılığının ikinci kritik geçiş noktası olan Babülmendep Boğazı da riskli bölgeler arasına girdi.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ndeki petrol üreticilerinin dünya pazarlarına ulaşmasında kritik önem taşırken, Babülmendep Boğazı Kızıldeniz ile Aden Körfezi arasındaki deniz trafiğini birbirine bağlıyor. Her iki geçitte aynı anda yaşanabilecek uzun süreli aksama, tankerlerin daha uzun ve maliyetli rotalara yönelmesine neden olabilir.
Gemi takip verileri, güvenlik tehditlerinin ardından bazı ticari gemilerin Kızıldeniz rotasından uzaklaşmaya başladığını gösteriyor. Babülmendep’ten geçen gemi sayısının çatışmalar öncesindeki seviyelerin oldukça altında kaldığı bildiriliyor.
Brent Petrol Altı Haftanın Zirvesine Çıktı
Artan jeopolitik risklerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı 96,49 dolara kadar yükselerek yaklaşık altı haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. ABD tipi Batı Teksas petrolü de 88 doların üzerine çıktı. Petrol fiyatlarındaki yükselişte şu gelişmeler etkili oldu:
- Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin ciddi şekilde azalması
- Husilerin Suudi gemilerine yönelik abluka tehdidi
- Kızıldeniz’de petrol tankerlerinin hedef alınması
- Gemilerin daha uzun rotalara yönelme ihtimali
- Sigorta ve navlun maliyetlerinde artış beklentisi
Piyasalarda fiyatların 100 dolar seviyesini aşabileceği yönündeki beklentiler güçlenirken, kalıcı bir yükseliş için petrol sevkiyatında uzun süreli ve somut bir kesinti yaşanması gerektiği belirtiliyor. Bazı piyasa değerlendirmelerinde, iki deniz geçidindeki kesintilerin büyümesi durumunda günlük milyonlarca varillik petrol akışının risk altına girebileceği ifade ediliyor.
Taşımacılık ve Enflasyon Baskısı Artabilir
Kızıldeniz ve Basra Körfezi’ndeki güvenlik sorunlarının devam etmesi, yalnızca petrol fiyatlarını değil, küresel ticaret maliyetlerini de yükseltebilir. Tankerlerin Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu rotasına yönelmesi hâlinde teslimat süreleri uzayabilir; yakıt, personel, navlun ve sigorta giderleri artabilir.
Enerji maliyetlerindeki yükselişin ulaşım, üretim ve gıda fiyatlarına yansıması durumunda küresel enflasyon üzerindeki baskının yeniden güçlenebileceği değerlendiriliyor. Merkez bankalarının faiz indirim planları da petrol fiyatlarının kalıcı biçimde yükselmesi hâlinde yeniden sorgulanabilir.
Küresel piyasalar bundan sonraki süreçte Husilerin yeni saldırı ihtimalini, Suudi Arabistan’ın olası karşılığını ve Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini yakından izleyecek. İki kritik enerji koridorunun aynı anda tehdit altında kalması, petrol ve deniz taşımacılığını günün en önemli ekonomik gündemlerinden biri hâline getirdi.
