ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırıların dokuzuncu güne girmesi, küresel enerji piyasalarında tansiyonu yeniden yükseltti. Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol tankerlerine yönelik güvenlik endişelerinin artmasıyla Brent petrolün varil fiyatı 90 dolar seviyesini aşarak yaklaşık bir ayın en yüksek seviyesine çıktı.
Brent petrol vadeli işlemleri 20 Temmuz 2026 tarihinde yüzde 3’ün üzerinde değer kazanarak 90,87 dolar seviyesine kadar yükseldi. Petrol fiyatları bir önceki hafta ise yaklaşık yüzde 15,9 artarak son dönemin en güçlü haftalık yükselişlerinden birini kaydetti.
Petrol fiyatlarındaki sert yükselişin merkezinde, küresel enerji sevkiyatları açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı bulunuyor. İran, boğazda iki petrol tankerinin meydana gelen patlamaların ardından hasar gördüğünü ve hareket edemez duruma geldiğini açıkladı. Gelişme, bölgedeki ticari gemi trafiğinin daha fazla aksayabileceği endişesini güçlendirdi.
Savaş öncesinde dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin bu geçiş noktasından taşındığı belirtiliyor. Bu nedenle boğazdaki taşımacılığın yavaşlaması veya tamamen durması, yalnızca bölge ülkelerini değil; Avrupa, Asya ve Amerika’daki enerji ithalatçılarını da doğrudan etkileyebilir.
Piyasalardaki en büyük endişe, askeri gerilimin uzaması hâlinde petrol arzının daha fazla azalması ve fiyatların 100 dolar seviyesine yaklaşması. Tanker geçişlerindeki her yeni aksama, piyasada arz sıkıntısı beklentisini güçlendiriyor.
Petrol piyasasında yakından takip edilen başlıca gelişmeler şöyle:
Petrol fiyatlarının yükselmesi, yalnızca akaryakıt maliyetlerini artırmakla kalmıyor. Taşımacılık, havacılık, tarım, kimya, plastik ve sanayi üretimi gibi çok sayıda sektörde maliyet baskısının güçlenmesine neden oluyor. Şirketlerin yükselen maliyetleri ürün fiyatlarına yansıtması durumunda küresel tüketici enflasyonu yeniden hızlanabilir.
Enerji maliyetlerindeki kalıcı artış, merkez bankalarının faiz politikalarını da zorlaştırabilir. Enflasyonun yeniden yükselmesi hâlinde ABD Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası ve diğer büyük merkez bankalarının faiz indirimlerini ertelemesi veya daha sıkı para politikaları uygulaması gündeme gelebilir.
Reuters tarafından yayımlanan piyasa değerlendirmelerinde de yüksek petrol fiyatlarının küresel enflasyonu artırabileceği, ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği ve uzun vadede enerji talebini azaltabileceği ifade ediliyor.
Özellikle enerjide dışa bağımlı ülkelerin döviz kurları, dış ticaret dengeleri ve cari açıkları üzerinde yeni baskılar oluşabilir. Petrol ithalatı için daha fazla döviz ödenmesi, yerel para birimlerinde değer kaybına ve akaryakıt fiyatlarında ek artışlara yol açabilir.
Piyasaların bundan sonraki yönünü, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların devam edip etmeyeceği ve diplomatik girişimlerin sonuç verip vermeyeceği belirleyecek. Gerilimin kısa sürede azaltılamaması durumunda enerji fiyatlarında oynaklığın sürmesi ve küresel enflasyon endişelerinin daha da büyümesi bekleniyor.