Fransa ile Ukrayna arasındaki savunma iş birliği, savaş uçakları ve füze üretimini kapsayan yeni adımlarla daha ileri bir boyuta taşınıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna’nın Fransız savaş uçakları sipariş ettiğini ve bazı Fransız füzelerinin Ukrayna topraklarında üretilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını açıkladı.
Anlaşmanın en dikkat çekici bölümü, Ukrayna’nın yalnızca hazır askerî sistemler satın almasıyla sınırlı kalmaması oldu. Füze üretiminin belirli aşamalarının Ukrayna’da gerçekleştirilmesi, ülkenin uzun vadede kendi savunma sanayisini geliştirmesine ve dış tedarike olan bağımlılığını azaltmasına katkı sağlayabilir.
Fransa ve Ukrayna, daha önce Rafale F4 savaş uçakları, hava savunma sistemleri, radarlar, hava füzeleri ve güdümlü bombaları kapsayan uzun vadeli bir savunma iş birliği üzerinde anlaşmıştı. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan bilgilere göre plan, 2035 yılına kadar 100 Rafale F4 uçağının tedarik edilmesi ihtimalini de içeriyor.
Ukrayna, savaşın başlamasından bu yana hava savunma sistemlerini ve savaş uçağı filosunu modernleştirmeye çalışıyor. Rusya’nın füze ve insansız hava aracı saldırıları karşısında hava sahasının korunması, Kiev yönetiminin en önemli askerî öncelikleri arasında bulunuyor.
Fransız savaş uçaklarının Ukrayna envanterine girmesi hâlinde ülkenin hava savunması, keşif kabiliyeti ve uzak mesafeli hedeflere müdahale kapasitesi güçlenebilir. Ancak uçakların teslimat takvimi, pilotların eğitimi, bakım altyapısının kurulması ve mühimmat tedariki gibi konular sürecin hızını belirleyecek.
Anlaşmanın Ukrayna’ya sağlayabileceği başlıca katkılar şöyle sıralanıyor:
Yeni sistemlerin kısa sürede cepheye ulaşıp ulaşmayacağı ise henüz netlik kazanmış değil. Savunma anlaşmalarının uygulanması, üretim kapasitesi ve finansman gibi birçok teknik ve siyasi aşamaya bağlı olacak.
Bazı Fransız füzelerinin Ukrayna’da üretilmesi, anlaşmanın en stratejik bölümlerinden biri olarak görülüyor. Üretimin Ukrayna’ya taşınması, yalnızca mevcut savaşın ihtiyaçlarını karşılamayı değil, savaş sonrasında güçlü ve sürdürülebilir bir savunma sanayisi oluşturmayı da amaçlıyor.
Fransa’nın Ukrayna’ya yönelik desteği yalnızca savaş uçaklarıyla sınırlı değil. Paris yönetimi daha önce Mirage uçakları ve SAMP/T hava savunma sistemlerinin Ukrayna’nın korunması açısından taşıdığı öneme dikkat çekmişti.
Anlaşmanın gerçek etkisi, teslimat ve üretim takviminin açıklanmasıyla daha net görülecek. Avrupa’daki diğer ülkelerin benzer ortak üretim modellerine yönelip yönelmeyeceği de yakından takip edilecek. Fransa’nın attığı bu adım, Ukrayna’nın savunma kapasitesini artırırken Avrupa’nın savaşın geleceğindeki rolünü de yeniden tartışmaya açabilir.